Loe de Jong
1914-2005
Historicus met een missie
INLEIDING
Het ‘fenomeen’ De Jong onderzocht
DEEL l: 1914-1945
1: Jeugd
Ashkenazische migranten onder de Wazepergas . De misjpoge . Het ‘knappe klasje’
2: Student en journalist
Geëngageerd geschiedenisstudent . Wervend socialisme en weifelend zionisme . Voortvarend redacteur bij De Groene Amsterdammer . ‘Daverende voorspellingen – die niet zijn uitgekomen’
3: Exil in Londen
‘Puur toeval en geluk’ . Een ‘verwarrende tijd’ . Twee pioniersjaren bij Radio Oranje . Heroïsche verzetsretoriek . Huis en haard
4: ‘Soldaat van de eather’
De sterke formatie van Radio Oranje . ’Jullie aller Loe’ . Verlangen naar de bevrijding . Een felbegeerde functie
DEEL 2: 1945-1955
5: De verdwijning van Sally
Weerzien en gemis . Sally’s dood, onomstotelijk? . Touwtrekkerij over de voogdij over Abel en Daan
6: Oorlogsdocumentatie
Een perifeer Rijksinstituut . Chef de bureau . Landelijke publiciteit en internationaal verzamelen . Een strategisch wending . Een collegiaal bestuursmodel
7: Politiek commentator
Naoorlogse politieke heroriëntatie . Een opruiend spreker . Antikoloniale oppositie . Columnist bij Vrij Nederland . Televisiepresentator bij Philips
8: Een productief neuroticus
Internationaal lobbyen . ‘World War II in the West’ . Een ‘zware neuroticus’ . Het therapeutische effect
9: Promotie
Brandende ambitie . ‘Zooveel aandacht en zooveel lof’ . De controverse Romein-De Jong . Robuuste resultaten
10: De opdracht
Initiële ideeën . Een moeizame gelegenheidsoplossing . Een strategische zet . Nu of nooit . ‘Een dure verplichting en een kostelijk voorrecht’
DEEL 3: 1955-1969
11: Langdurig onderzoek
Een monnik in zijn cel . Oral history . Rentree op televisie . Onbetwist leiderschap
12: Een nationaal monument
‘Twintig jaar geleden’ . ‘Een feitelijk en objectief geheel’ . ‘Verbluffende naïviteit’ van ‘welmenende lieden’ . Kortstondige ophef . De Overval als realistisch filmgenre
13: Een vast baken
Strakke regie achter de schermen . Een gedenkwaardig ijkpunt . Een zwarte Duitser . De witte prins . Een toegewijde family man
14: Op en over de top
Op het hoogtepunt van nationale roem . De Jong-bashing . De Bezetting blijvend ter discussie . Offshoots van De Bezetting . De Bezetting als tussenstap naar het Hoofdwerk
15: Koude-Oorlogretoriek
De Januskop van Smedts . Opiniemaker in het politiek-ideologische debat . De Jong versus de Gideonsbende . Splijtzwam Vietnam . Gelogenstrafte verwachtingen
16: Wetenschappelijke expertise
Het internationale conferentiecircuit . Bijval in Israëlische kring . Wetenschappelijke hulde aan onze heldhaftige oorlogskoningin . Langdurig professorabel . ‘Auswitz’
17: Journalist af
Van vaste buitenlandcommentator tot ‘heet-van-de-naald-commentator’ . ‘Waarachtige bewondering’ voor de ‘superieure Israëlische strijdkrachten’ . ‘Een clean break’ . Uitstel is geen afstel
DEEL 4: 1967-1980
18: Grensverleggende uitgeefgeschiedenis
Hinderlijke kinderziekten . Succes geprolongeerd . Volkseditie overvleugelt wetenschappelijke uitgave . De bestseller is een longseller . Een meesterlijke publiciteitscampagne
19: Een soeverein auteur
Een schadeloos gesteld rijksambtenaar . Een routinier . Gereserveerde pose
20: Geen staatsgeschiedschrijving
Een zwaar opgetuigde redactionele procedure . Ministeriële machtiging beproefd . Loos alarm: Van der Hoeven . Het stille vertrek van Van der Kooy . De Nederlandse Unie ontluisterd . Een historisch oordeel over De Nederlandse Unie
21: Selectieve publiciteit
Anders in de schijnwerpers . Strijdbaar pro-Israël . Een eigentijds imago . Sublimatie als constructie . Exclusiviteit
22: De verdrongen realiteit van de Jodenvernietiging
De onafwendbare jodenvervolging . De ‘niet-willen-weten’-these bekritiseerd . Het volk als stille hoofdpersoon
23: Getuige-deskundige bij uitstek
De periode van de politieke affaires . Pro Hasselman en contra Gerken . Dubbelspion Weinreb ontmaskerd en staatssecretaris Klein afgetroefd . Geschiedschrijver des rijks versus rijksarchivaris . Oorlogsdocumentatie en Het Koninkrijk ontkoppeld . Gemiste kansen in de affaire-Menten
24: Onverbiddelijke burgerplicht
‘En toch blijft hij mijn Führer!’ . Achter- of bovenlangs? . Uitgelekt ministerieel topberaad . Race tegen de klok . ‘Snelrechter in vredestijd’
25: Reputatieschade
Klem . Tijdelijk spreekverbod . Plooien en schikken in de zaak-Luns . Buiten schot . Een kater alom
DEEL 5: 1979-2005
26: Trouwhartig
Van ’t Sant voor . Van ’t Sant na . ‘Wilhelmina-wetenschap’ . Verlies . Nieuw geluk . Loe en Riel
27: Een lange adem
Productieve pensioenjaren . Irritaties, confrontaties, impasses en prerogatieven . Zichtbaar en onzichtbaar in de media . Totaalkritiek op deel 11a . Voorzichtiger oordelen in 11b en 11c . Excessen en oorlogsmisdaden
28: Het Koninkrijk geëvalueerd
Een verlaten ijkpunt . Eerbetoon . Geëngageerde geschiedschrijving . Een gefixeerd, subjectief geschiedbeeld
29: Erkenning en gebreken
Harvard . De Bezetting uit de mottenballen . Een gehandicapt bestaan . Receptie van De Bezetting na 50 jaar . Terugzien op het oeuvre
30: Ontluisterende jaren
Van almacht naar onmacht . Moeizame Herinneringen . Persoonlijke zwijgzaamheid en publieke openhartigheid . ‘Quatsch’
SLOTBESCHOUWING
De historicus en zijn levenswerk
Missie . Persoon . Historicus . Organisator . Mediafiguur
ENGLISH SUMMARY (digitaal ter beschikking)
NOTEN (digitaal ter beschikking)
GEÏNTERVIEWDE PERSONEN (digitaal ter beschikking)
GERAADPLEEGDE ARCHIEVEN (digitaal ter beschikking)
GEBRUIKTE AFKORTINGEN
VERSCHIJNINGSDATA De Bezetting en Het Koninkrijk
PUBLICATIES LOE DE JONG
GERAADPLEEGDE LITERATUUR
PERSONENREGISTER
WOORD VAN DANK
OVER DE AUTEUR